NBP archiwum kursów – przewodnik po tabelach A, B, C

Kto próbował sprawdzić historyczny kurs dolara czy euro do rozliczeń lub analiz, wie, że dane NBP to niezbędnik, ale nie zawsze oczywisty w obsłudze. Narodowy Bank Polski prowadzi archiwum kursów walut sięgające 1999 roku, podzielone na trzy odrębne tabele A, B i C; ten przewodnik pokaże, jak znaleźć konkretne kursy, pobrać je w formacie CSV i wybrać właściwą tabelę.

Liczba tabel kursowych: 3 (A, B, C) · Częstotliwość aktualizacji: codziennie, ok. godz. 12:15 · Najstarsze dostępne dane: 1999 rok (tabela A) · Waluty w tabeli A: około 20

Poniższa tabela zbiera najważniejsze parametry archiwum – widać, że NBP utrzymuje spójny, przewidywalny system od ponad dwóch dekad.

Konsekwencja: użytkownik ma do dyspozycji jeden wiarygodny kanał danych, ale musi wiedzieć, po którą tabelę sięgnąć.

Jak znaleźć archiwum kursów średnich NBP (tabela A)?

Adres strony archiwum tabeli A

• Oficjalna strona archiwum tabeli A znajduje się pod adresem NBP – archiwum kursów średnich tabela A
• NBP publikuje archiwum kursów średnich tabeli A w formatach CSV i XLS na osobnej podstronie (NBP – archiwum tabeli A CSV/XLS)

Na stronie archiwum wystarczy wybrać rok z rozwijanej listy, a następnie kliknąć konkretną datę, aby wyświetlić kursy z tego dnia. Tabela A zawiera średnie kursy walut obcych w złotych – to podstawowe źródło dla osób prywatnych i firm.

Wybór roku i daty

• Dostępne są dane od 1999 roku (NBP – zakres archiwum)
• Użytkownik może wybrać rok z rozwijanej listy, a następnie kliknąć datę w kalendarzu
• Kursy są aktualizowane codziennie około godziny 12:15 (NBP – terminy publikacji)

Interpretacja danych w tabeli A

• Tabela A zawiera średnie kursy walut obcych w złotych – każda waluta ma jeden kurs średni
• Kolumny: nazwa waluty, symbol, przelicznik, kurs średni w złotych
• Dla kursów historycznych sprawdzamy datę publikacji – kurs obowiązuje od momentu ogłoszenia

Wniosek: tabela A to domyślne, najbezpieczniejsze źródło kursów do codziennych rozliczeń.

Czym jest tabela B NBP i jak z niej korzystać?

Zawartość tabeli B

• Tabela B zawiera kursy średnioważone walut (NBP – opis tabel kursowych)
• Jest publikowana na stronie archiwum kursów średnich – tabela B
• Dostępna w plikach CSV i XLS

Kurs średnioważony to średnia ważona obrotami na rynku międzybankowym – inaczej niż w tabeli A, gdzie stosuje się prostą średnią. Dlatego tabela B jest rzadziej używana przez osoby prywatne, a częściej przez analityków.

Różnica między tabelą A a B

• Tabela A – średnie kursy walut obcych (podstawowa dla osób prywatnych i firm)
• Tabela B – kursy średnioważone (stosowana głównie w celach statystycznych i bilansowych) (NBP – dział statystyki)
• W praktyce: jeśli nie wiesz, której użyć, wybierz tabelę A

Pobieranie tabeli B w formacie CSV i XLS

• NBP publikuje archiwum kursów średnich tabeli B w formatach CSV i XLS (NBP – archiwum tabeli B CSV/XLS)
• W archiwum widoczne są roczniki od 2012 do 2025 (NBP – lista roczników tabeli B)
• NBP określa, że archiwum kursów średnich tabeli B aktualizuje się w każdą środę do godziny 16:00 (NBP – harmonogram tabeli B)

Sedno: tabela B to narzędzie dla statystyki i analiz, a nie dla bezpośrednich rozliczeń.

Gdzie znaleźć archiwalne kursy kupna i sprzedaży (tabela C)?

Adres archiwum tabeli C

• Archiwum tabeli C znajduje się na stronie NBP – archiwum kursów kupna i sprzedaży tabela C
• NBP prowadzi archiwum kursów walut w języku angielskim, w tym stronę dla tabeli A w CSV/XLS (NBP – wersja angielska archiwum)

Zakres danych w tabeli C

• Tabela C zawiera kursy kupna i sprzedaży walut obcych (NBP – opis tabel kursowych)
• Aktualizacja następuje raz dziennie
• Dane dotyczą transakcji bankowych i mogą różnić się od średnich kursów

Różnica między tabelą C a A/B

• Tabela C – kursy kupna i sprzedaży (dla transakcji bankowych, rzeczywiste stawki wymiany)
• Tabela A – kursy średnie (do wyceny i rozliczeń)
• Tabela B – kursy średnioważone (do statystyki)
• NBP określa, że archiwum kursów średnich tabel A i C aktualizuje się w każdy dzień roboczy do godziny 16:00 (NBP – harmonogram tabel A i C)

Różnica między kursem kupna a sprzedaży to tzw. spread – im wyższy, tym więcej bank zarabia na wymianie. Tabela C pokazuje te wartości wprost.

Jak pobrać archiwalne kursy walut NBP w formacie CSV lub XLS?

Pliki CSV i XLS dla tabeli A

• NBP udostępnia pliki CSV i XLS dla każdej tabeli (NBP – archiwum tabeli A CSV/XLS)
• Linki do plików znajdują się na stronach archiwum poszczególnych tabel
• Dla tabeli A: osobne pliki dla każdego roku od 1999

Pliki dla tabeli B i C

• Tabela B: pliki CSV/XLS dostępne od 2012 roku (NBP – archiwum tabeli B CSV/XLS)
• Tabela C: archiwum z kursami kupna i sprzedaży, również w formacie CSV/XLS
• Format kolumn jest opisany w nagłówkach plików

Jak otworzyć i przetworzyć pobrane dane

• Dane można zaimportować do arkuszy kalkulacyjnych (Excel, Google Sheets, LibreOffice Calc)
• NBP udostępnia publiczne Web API dla aktualnych i archiwalnych kursów walut tabel A, B i C (NBP Web API – dokumentacja)
• W API NBP dane archiwalne kursów walut są dostępne od 2 stycznia 2002 r. (NBP Web API – zakres danych)

Dla większości użytkowników pliki CSV są jednak prostsze – wystarczy otworzyć w arkuszu i filtrować.

Jakie są różnice między tabelami A, B i C NBP?

Trzy tabele, trzy funkcje – poniższe zestawienie pokazuje, która do czego służy i jak często się aktualizuje.

Wzór jest czytelny: im wyższa szczegółowość kursu (kupno/sprzedaż vs. średni), tym węższe zastosowanie. Dla 90% codziennych potrzeb wystarcza tabela A.

Jak krok po kroku sprawdzić archiwalny kurs z konkretnego dnia?

1. Wejdź na stronę archiwum tabeli A – NBP – archiwum kursów średnich
2. Wybierz rok z rozwijanej listy (zakres: 1999–2025)
3. Kliknij interesującą Cię datę w kalendarzu – strona załaduje tabelę z kursami
4. Sprawdź kurs dla wybranej waluty (np. euro – EUR, dolar – USD)
5. Pobierz plik CSV/XLS – jeśli chcesz zapisać dane, kliknij link do pliku dla danego roku
6. Alternatywnie: użyj API – wyślij zapytanie do NBP Web API z datą i kodem waluty

Cały proces zajmuje mniej niż minutę, gdy znasz już adres strony.

Co wiemy, a czego nie wiemy o archiwum NBP?

Bilans: NBP zapewnia solidne, zweryfikowane dane, ale użytkownik musi liczyć się z tym, że nie każda tabela ma pełną historię dostępną w wygodnym formacie.

Co mówią źródła NBP?

„Archiwum kursów średnich tabel A i C aktualizuje się w każdy dzień roboczy do godziny 16:00.”

– NBP – informacja o terminach publikacji kursów walut

„Dane archiwalne kursów walut są dostępne od 2 stycznia 2002 r.”

– NBP Web API – dokumentacja

Z kolei archiwum tabeli B aktualizuje się w każdą środę do godziny 16:00, a jeśli środa jest dniem wolnym od pracy, aktualizacja odbywa się poprzedniego dnia (NBP – harmonogram publikacji tabeli B). NBP wyjaśnia też, że tabela A zawiera bieżące kursy średnie walut obcych w złotych, a tabela C – kursy kupna i sprzedaży (NBP – opis tabeli A i C). Publikowane jest również archiwum kursów średnich tabeli A w formatach CSV i XLS (NBP – archiwum tabeli A CSV/XLS).

Dla przedsiębiorcy, który musi udokumentować kurs z konkretnego dnia sprzed pięciu lat, archiwum NBP jest jedynym pewnym źródłem. Wystarczy wybrać właściwą tabelę – A do rozliczeń, C do transakcji – i pobrać plik CSV. Kto zautomatyzuje pobieranie przez API, zyska przewagę czasu i eliminuje ryzyko pomyłki przy ręcznym przepisywaniu. Podobnie jak w bankowości elektronicznej (mBank logowanie – krok po kroku), najważniejsza jest znajomość właściwej ścieżki. Przy analizie spółek warto też orientować się w mechanizmach rynkowych (KGHM – co to za spółka? Działalność, kopalnie, dywidenda 2025).

Najczęściej zadawane pytania