Ustawa Kamilka – co to jest, kogo obowiązuje, zmiany 2026

Informacja o ustawie Kamilka krąży w sieci od miesięcy, ale wciąż wiele osób nie wie, co dokładnie oznacza w praktyce. Przyglądamy się, jak to prawo zmienia codzienność w polskich szkołach, przedszkolach i klubach sportowych – od standardów ochrony dzieci po obowiązkowe zaświadczenia o niekaralności.

Data wejścia w życie ustawy: 15 lutego 2024 r. · Data publikacji tekstu jednolitego: 3 lutego 2026 r. · Wyrok dla ojczyma Kamilka: 25 lat pozbawienia wolności · Obowiązkowe standardy ochrony małoletnich: tak, w placówkach edukacyjnych · Obowiązek zaświadczenia o niekaralności: dotyczy pracowników i wolontariuszy

Wszystkie najważniejsze daty i obowiązki związane z ustawą Kamilka zebraliśmy w jednej tabeli.

Na czym polega ustawa Kamilka?

Kto wprowadził ustawę Kamilka?

• Ustawa Kamilka to potoczna nazwa nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uchwalonej 28 lipca 2023 r. przez Sejm RP (ISAP – Sejm RP (publikator ustaw))
• Inicjatywa ustawodawcza wyszła z Ministerstwa Sprawiedliwości po tragicznej śmierci 8-letniego Kamilka (Ministerstwo Sprawiedliwości)

Jakie są główne założenia ustawy?

• Wprowadza standardy ochrony małoletnich w placówkach edukacyjnych, opiekuńczych, wychowawczych, sportowych i rekreacyjnych (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Ma na celu przeciwdziałanie przestępczości na tle seksualnym wobec dzieci (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Określa bezpieczne relacje między personelem a dziećmi oraz procedury interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia (gov.pl (załącznik))

Konsekwencja: standardy ochrony to nie papierowy wymóg, tylko realne procedury, które placówka musi wdrożyć i egzekwować.

O co chodzi w sprawie Kamilka?

Kto zabił Kamilka?

• Sprawa dotyczy tragicznej śmierci 8-letniego Kamilka z Częstochowy (PAP Samorządowy)
• Ojczym chłopca został skazany na 25 lat pozbawienia wolności za znęcanie się i zabójstwo (PAP Samorządowy)

Jakie wyroki dostali rodzice Kamilka?

• Matka i ojczym byli sądzeni za znęcanie się i zabójstwo; ojczym otrzymał 25 lat pozbawienia wolności (PAP Samorządowy)
• Wyrok zapadł w 2023 r. i stał się impulsem do przyspieszenia prac nad ustawą (Ministerstwo Sprawiedliwości)

Paradoks tej sprawy polega na tym, że ustawa naprawia system po tragedii, a jej skuteczność zależy od tego, czy placówki faktycznie wdrożą procedury.

Czy nadal obowiązuje ustawa Kamilka?

Czy ustawa Kamilka została znowelizowana?

• Ustawa nadal obowiązuje – opublikowano jej tekst jednolity 3 lutego 2026 r. (PAP Samorządowy)
• Zmiany w 2026 roku dotyczą m.in. doprecyzowania standardów ochrony i terminów aktualizacji (Dziennik Gazeta Prawna)
• Nie została uchylona ani zawetowana przez prezydenta (ISAP – Sejm RP)

Jaki jest status prawny ustawy w 2026 roku?

• Wszystkie kluczowe przepisy obowiązują od 15 sierpnia 2024 r. (Portal Samorządowy)
• Projekt zmian wskazuje termin aktualizacji standardów do 15 sierpnia 2026 r. (Dziennik Gazeta Prawna)
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 21 marca 2024 r. ogłosiło jednolity tekst ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (ISAP – Sejm RP)

Znaczenie: tekst jednolity porządkuje przepisy i ułatwia instytucjom stosowanie aktualnych regulacji.

Co to jest procedura kamilkowa?

Jakie są kroki procedury kamilkowej?

1. Opracowanie standardów ochrony małoletnich i przyjęcie ich przez placówkę.
2. Weryfikacja niekaralności pracowników i wolontariuszy w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz przez zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego.
3. Wdrożenie wewnętrznych procedur zgłaszania naruszeń i interwencji w razie podejrzenia krzywdzenia.
4. Aktualizacja standardów w terminie wskazanym w projekcie zmian – do 15 sierpnia 2026 r.

• Procedura kamilkowa to zespół standardów ochrony małoletnich w instytucjach, określających bezpieczne relacje między dzieckiem a personelem (gov.pl (załącznik))
• Obejmuje weryfikację niekaralności personelu i wolontariuszy w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz poprzez zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Placówki muszą wdrożyć wewnętrzne procedury zgłaszania naruszeń i interwencji (gov.pl (załącznik))

Kogo dotyczy procedura kamilkowa?

• Obowiązuje w placówkach oświatowych, opiekuńczych, wychowawczych, religijnych, artystycznych, medycznych, sportowych i rekreacyjnych (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Dotyczy organizacji pracujących z dziećmi (Ministerstwo Sprawiedliwości)

Praktyka: procedura wymaga od placówek nie tylko dokumentów, ale też realnych działań kontrolnych i interwencyjnych.

Czy ustawa Kamilka jest obowiązkowa?

Kto musi mieć zaświadczenie o niekaralności?

• Ustawa nakłada obowiązek weryfikacji niekaralności na szkoły, przedszkola i inne placówki dla pracowników i wolontariuszy (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Rodzice wyjeżdżający jako opiekunowie na wycieczki nie muszą składać zaświadczeń z KRK, wystarczy ich oświadczenie (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Wolontariusze prowadzący zajęcia z dziećmi i studenci na praktykach są zwolnieni z opłat za zaświadczenie z KRK (Ministerstwo Sprawiedliwości)

Czy ustawa dotyczy rodziców w szkole?

• Rodzice nie muszą przedstawiać zaświadczenia, chyba że są wolontariuszami (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Zaproszeni prelegenci lub goście występujący w obecności nauczyciela nie będą potrzebować zaświadczenia z KRK (Ministerstwo Sprawiedliwości)

Dla rodziców i instytucji: obowiązek nie znika, a jego niedopełnienie ma konkretne konsekwencje finansowe.

Sprawa Kamilka – oś czasu

• 2022 – Śmierć 8-letniego Kamilka w Częstochowie (PAP Samorządowy)
• 2023 – Proces i skazanie ojczyma na 25 lat (PAP Samorządowy)
• 28 lipca 2023 r. – Uchwalenie ustawy Kamilka (ISAP – Sejm RP)
• 15 lutego 2024 r. – Wejście w życie ustawy (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• 15 sierpnia 2024 r. – Obowiązywanie wszystkich kluczowych przepisów (Portal Samorządowy)
• 3 lutego 2026 r. – Opublikowanie tekstu jednolitego ustawy (PAP Samorządowy)

Oś czasu pokazuje, że prawo powstało po tragedii, a kolejne terminy mają domykać luki w ochronie dzieci.

Potwierdzone fakty i co jest niejasne

Potwierdzone fakty

• Ustawa Kamilka obowiązuje od 15 lutego 2024 r. (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Ojczym Kamilka został skazany na 25 lat pozbawienia wolności (PAP Samorządowy)
• Obowiązek wdrożenia standardów ochrony małoletnich w placówkach edukacyjnych (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Wolontariusze i studenci na praktykach zwolnieni z opłat za zaświadczenie z KRK (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Rodzice nie muszą składać zaświadczeń, wystarczy oświadczenie (Ministerstwo Sprawiedliwości)

Co jest niejasne

• Kto dokładnie musi posiadać zaświadczenie o niekaralności – interpretacje różnią się między instytucjami (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Czy wszystkie placówki sportowe podlegają ustawie – brak jednolitych wytycznych dla klubów rekreacyjnych (Portal Samorządowy)
• Jakie zmiany wejdą w życie po nowelizacji w 2026 r. – projekt wskazuje termin do 15 sierpnia 2026 r., ale szczegóły wciąż są doprecyzowywane (Dziennik Gazeta Prawna)
• Czy rodzice-wolontariusze muszą dostarczać zaświadczenie przy każdej jednorazowej aktywności – przepisy bywają różnie interpretowane (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Czy samorządy będą egzekwować kary za brak standardów w małych klubach – praktyka dopiero się kształtuje (Portal Samorządowy)

Standardy ochrony małoletnich mają określać bezpieczne relacje między dzieckiem a personelem oraz procedury interwencji w razie podejrzenia krzywdzenia.

— Ministerstwo Sprawiedliwości (gov.pl (załącznik))

Opublikowanie tekstu jednolitego ustawy potwierdza, że ustawa nadal obowiązuje, a jej przepisy zostały uporządkowane.

— PAP Samorządowy (PAP Samorządowy)

Dla dyrektorów szkół, prezesów klubów sportowych i organizacji pracujących z dziećmi skutki są jednoznaczne: albo wdrożą standardy ochrony i zweryfikują personel, albo ryzykują grzywny i utratę zaufania społecznego. Dla rodziców natomiast ustawa oznacza większe bezpieczeństwo dla ich dzieci, ale też konieczność zrozumienia, kiedy muszą przedstawić zaświadczenie – co w praktyce dotyczy głównie wolontariuszy.

Podobne regulacje wdrażane są także w innych krajach, co opisano w czeskim artykule o ustawie Kamilka.

Najczęściej zadawane pytania

Powiązane lektury: KSeF od kiedy? Obowiązkowe terminy, wyjątki i limity [2026] · Najniższa krajowa 2026 netto i brutto. Ile wynosi? Aktualne dane